De Opkomst van de Nieuwe Koningen

Geronsegur 8 mei 2004 Aantal reacties: 6

Wanneer men naar de geschiedenis van de mensheid kijkt, Dan kan men zien dat de maatschappij voortdurend aan verandering onderhevig is. De ene periode is stabieler dan de andere, maar verandering is er altijd. De oude Griekse stadstaten kenden al een directe democratie met een grote welvaart. Maar zelfs bij hen heeft het plaats moeten maken. Vervolgens werden zij geregeerd door de Romeinse republiek, gevolgd door de Romeinse keizers. Na vele koningen kennen zij nu weer een democratie. En wat voor de Grieken geldt, geldt voor bijna ieder volk op aarde. De maatschappijmodellen veranderen in de loop van de tijd.
Op 10 juni zijn er Europese verkiezingen. Dat is een mooie datum om bij stil te staan. Onze Europese democratieën bestaan nu, op enkele onderbrekingen na, al zo’n 200 jaar. We kennen een grote mate van stabiliteit en er lijkt geen vuiltje aan de lucht. Deze toestand is echter zeer zeker geen eeuwig leven beschoren. Deze toestand is eindig.

Onrust
Hoe stabiel de toestand in een maatschappij werkelijk is, kan alleen achteraf worden geconstateerd. Het is vrijwel onmogelijk om de mate van broeiende onrust goed in te schatten. Nog moeilijker is het voor de zittende macht om die onrust weg te nemen. Zij is immers zo niet de oorzaak, dan wel de representant van de onrust.
Dat onrust ook kan toeslaan in een welvarende samenleving kan men de laatste jaren zelfs in eigen land zien. Mensen hebben meer te besteden, een betere gezondheid en betere voorzieningen als ooit tevoren, maar er groeit een enorme onzekerheid, angst en intolerantie. Men moet zich eens voorstellen dat de economie structureel slechter zal gaan draaien en bijvoorbeeld het terrorisme verder zal toenemen. Op een gegeven moment zal de onrust een self-fulfilling prophecy worden. Het zal zichzelf in stand houden of nog verergeren. Dergelijke scenario’s hebben zich in onze geschiedenis al vele malen voorgedaan. Zij zullen zich ook blijven voordoen.
Feitelijk is er al een achteruitgang te zien vanaf het eind van de jaren 80. De Berlijnse Muur was verdwenen en de betrekking tussen oost en west waren in sneltreinvaart aan het verbeteren. De heer Fukoyama verkondigde al het eind van de geschiedenis. Er zou nu eeuwige vrede en welvaart zijn die ook naar andere werelddelen zou overslaan. Op die utopische gedachte is zelfs Fukoyama teruggekomen. Inmiddels is de economie in het slop, de gezondheidszorg en het onderwijs zijn jarenlang uitgehold, mensen voelen zich zeer onveilig en de wereldvrede is wederom zeer ver weg. Dit zijn de benodigde ingrediënten voor een sterk groeiende onrust. Hoe langer dit duurt, hoe verder we van huis zijn.

De veilige haven
In een tijdperk van grote onrust zoekt men zijn toevlucht bij mensen waarvan men verwacht dat zij de zaak wél aankunnen. In Nederland heeft men hier al de eerste tekenen kunnen zien! De opkomst van Pim fortuyn was geen toevalligheid. Hij was de enige waarin velen hun vertrouwen wilde leggen. De moord op Fortuyn smoorde zijn opkomst in de kiem. De onrust is echter eerder toegenomen als afgenomen. Het is enkel nog wachten op een nieuwe sterke leider die de ongerusten om zich heen zal verzamelen. Vooral wanneer we kijken naar de problemen in de wereld om ons heen en naar de nog verder afkalvende welvaartstaat, kan men niet anders als constateren dat de problemen alleen maar groter zullen worden.
Een belangrijk kenmerk van maatschappelijke onrust is dat men een veilige haven zoekt bij instellingen die los staan van de bestaande machthebbers. Een voorbeeld hiervan is de kerk. Het koningshuis is echter een nog beter voorbeeld hiervan. In Rusland gaan bijvoorbeeld zelfs stemmen op voor het herstel van het tsarendom, waarvan men zou verwachten dat het al lang uit de geesten van de mensen is gespoeld door 7 decennia communisme. De reden waarom deze veilige havens toch worden gezocht en gevonden is eenvoudigweg het falen van de huidige leiders om de groeiende onrust weg te nemen.

De sterke leider
Een grote mate van onrust en het vinden van veilige havens leidt op zichzelf niet noodzakelijkerwijs tot machtswisseling. Wanneer er uit de gelederen van deze veilige havens echter een sterke leidersfiguur opstaat, dan is men echter al een flinke stap dichterbij een omwenteling.
Een koningshuis en in mindere mate oude gezaghebbende adel zijn de meest waarschijnlijke plaats waar zo’n leider op kan staan. Daar bestaat immers een opvoedingstraditie waarin men hun kinderen laat opgroeien om te leiden. De kerk en multinationals zouden zo’n figuur theoretisch ook kunnen voortbrengen, maar door de beperkte scope van hun activiteiten is de kans hierop erg klein.
De sterke leider zal autoriteit moeten uitstralen, een pakkende boodschap verkondigen en op de juiste momenten de juiste dingen zeggen en doen. Zo iemand zal een omwenteling kunnen veroorzaken en de verhoudingen in een land doen verschuiven. Dit hoeft niet noodzakelijkerwijs met een gewelddadige revolutie gepaard te gaan. Een leider met Machiavellistische talenten kan dit relatief rustig teweegbrengen. Zolang men het volk achter zich heeft, kan een goede leider zo’n machtswisseling op subtiele wijze tot stand brengen, zonder de bestaande maatschappelijke instituties te beschadigen. Het voordeel hiervan is dat een dergelijke werkwijze minder weerstand oproept.

De omwenteling
Zoals gezegd is een koningshuis de meest kansrijke omgeving waarin een nieuwe leider kan opstaan. In vrijwel alle Europese landen treft men nog koningshuizen aan of zoals in Duitsland, de adellijke families die hiervoor in aanmerking kunnen komen. Bovendien heeft Pim Fortuyn bewezen dat iemand ook schijnbaar uit het niets kan komen en de hoogste zetel terecht kan pakken.
Men zou kunnen zeggen dat het een slechte zaak is wanneer de democratie zou verdwijnen. Winston Churchill zei al dat democratie vele nadelen kent, maar dat er geen beter alternatief is. Is het dus slecht wanneer de democratie verdwijnt? Neen, niet per se. In feite maakt het niet uit welke –cratie er heerst. Of het nu een autocratie, een technocratie of een democratie is, allen hebben zij voor- en nadelen. Het hangt er enkel van af hoe en door wie zij wordt vormgegeven en in welke maatschappelijke omstandigheden het wordt gebruikt.
Ik kan zelf niet anders als constateren dat de democratie in Nederland al zeker 10 jaar lang faalt. Het parlement en de regering behartigen niet langer de belangen van het volk. Het systeem is dichtgeslibd. De leiders hebben nauwelijks nog gezag bij het volk. Dit alles vindt zijn oorzaak niet in economische omstandigheden, immigratie of dreiging van terrorisme, maar in het falen van de leiders zelf. Zij steken hun nek niet uit voor hen voor wie zij op hun posten zitten, namelijk de mensen die hen kiezen. Zij leiden niet. Wanneer er iemand opstaat die dit wel zal doen, kan onze maatschappij er wel eens heel anders uit gaan zien. Waarschijnlijk zelfs beter.

Top