De (on-)oplosbaarheid van het integratieprobleem

De weg naar conflictbeheersing Roger Dols 8 november 2004 Aantal reacties: 1

Een van de meest fundamentele eigenschappen van de mens is het kuddeinstinct. Een van de zelfbeschermingsmiddelen van een kuddedier is een instinctmatige achterdocht ten opzichte van ‘allochtone’ kuddes en individuen. De moderne mens is zijn natuurlijke leefomgeving ontgroeit, maar zijn impulsen uiteraard niet. Wil men een gezonde omgang hebben met leden uit een andere groep, dan zal men dus eerst moeten erkennen dat die impuls er is. Vervolgens moet men dan denkend en relativerend die impuls een plaats geven in de eigen beleving en het eigen gedrag. Pas daarna kan een fundamenteel gezonde relatie mogelijk zijn.

Wil men op macroniveau de relatie tussen allochtonen en autochtonen gezond maken, dan moet men bij beide groepen eerst het besef laten groeien dat men zelf die impuls heeft. Vervolgens moet men allen leren daarmee om te gaan en deze impuls een plaats te geven in het eigen gedrag. Eenieder die dit proces niet doorloopt is een potentiële bedreiging voor de rechtstaat, allochtoon of autochtoon. Wanneer men naar de praktische consequenties kijkt van de noodzaak van een dergelijk proces, dan moet men een aantal pijnlijke conclusies trekken:

• De grote meerderheid der politici beschikt zelf niet over deze inzichten.
• De meerderheid der politici beschikt niet over de vereiste strategische, tactische en organisatorische kwaliteiten om zo’n proces in gang te zetten.
• Door de 4-jaren termijn in onze democratie en het denkniveau der kiezers zal de voortgang en voltooiing van zo’n proces ernstig bedreigd zijn.
• Er zijn bij lange na niet genoeg mensen die als leraar of mentor zelf over een voldoende hoog niveau beschikken, om zo’n proces maatschappijbreed tot een succesvol einde te brengen.
• De politieke wil is er niet bij politici en bij kiezers om (ook autochtone) afvallers in dit proces op een figuurlijk veilige afstand van de maatschappij te zetten.
• Vooral in Nederland beschikt men niet over echte leiders die een volk op sleeptouw kunnen nemen en door zo’n langdurig proces heen kunnen leiden. Nederland heeft enkel managers en deze schieten per definitie te kort.

In andere woorden, dit proces is praktisch gezien niet haalbaar. Utopia blijft utopia, hoe spijtig dat ook is.

Wat moeten we dan wel doen? Niks doen is geen optie. Wat doe je als de beste oplossing niet werkt? Dan neem je de tweede oplossing. Je creëert een situatie waarin het probleem weliswaar blijft bestaan, maar waarin de consequenties minder ver strekkend en beheersbaar zijn. Hiervoor zijn een aantal stappen noodzakelijk:

• De conflicterende partijen van elkaar gescheiden houden om de gemoederen te bedaren.
• Een buffer creëren die door alle conflicterende partijen wordt erkend. Normaal gesproken is dit de overheid.
• Mensen in de conflicterende partijen weerbaarder maken zodat het breekpunt bij mensen verder weg komt te liggen.
• Harde, voor alle partijen gelijke, sancties in het leven roepen die voor iedereen consequent worden uitgevoerd die zich schuldig maakt aan (poging tot) escalatie.

Wil men naar een dergelijke conflictbeheersingssituatie toe, dan zullen mensen moeten beseffen dat conflicterende belangen, onderscheid, (niet fysieke) strijd en lijden normale en gezonde onderdelen van een maatschappij zijn, waar men mee om dient te gaan en waar men rekening mee dient te houden. Zachte heelmeesters hebben hierin geen plaats, evenals linkse en rechtse politieke schreeuwers en middenwegbewandelaars. Er staat te veel op het spel om hier lichtzinnig en halfslachtig mee om te gaan. Belangrijk hierbij is dat van alle partijen een groot offer nodig is.

De moslimgemeenschap dient ermee te leren leven dat de islam een ondergeschikte rol speelt in Nederland. De Nederlandse grondwet staat ver boven alle partijen verheven. Secularisatie is hierin van vitaal belang. Vooral ook de secularisatie in de geest van mensen. Daarnaast dient men te beseffen dat er in ons land nu eenmaal een andere cultuur heerst dan in het land van etnische herkomst.

De autochtone gemeenschap dient er mee te leren leven dat er grote groepen mensen zijn die onze cultuur niet gewend zijn en die een ander geloof hebben. Men dient te beseffen dat een maatschappij geen statisch geheel is, maar een continu voortgaand proces. Dat is een natuurlijk gegeven en geen bedreiging.

Deze oplossing is echter ook niet eenvoudig. Veel valt en staat met het niveau en de inspanning van de overheid en met de bereidheid van de mensen om offers te brengen om het conflict beheersbaar te maken. Wie echter luistert naar de stompzinnige geluiden uit de linkse en rechtse politieke kampen moet vrezen voor de toekomst. Het meest waarschijnlijke scenario is dan de derde optie. Daarin laten politici en angstige en gefrustreerde mensen de situatie escaleren naar een soort belfast-model. Dat zal het punt zijn waarop emigratie uit Nederland de meest heldere stap is. Alle onverdraagzamen kunnen we dan in Nederland inmetselen en er een show-programma van maken.

Top