Over het licht dat kerstfeest heet

Een overpeinzing Monica Dols 10 december 2004 Aantal reacties: 6

 

Het is weer zover, december, de maand waarin de feestdagen over elkaar heen struikelen. Bijna als traditie worstelen we ons eerst door het sinterklaasfeest en de vermeende zwarte/blauwe of groene pieten. De kadootjes worden en masse ingekocht en de kinderen spelen met hun gekregen speelgoed totdat deze op de rest van de hoop worden gegooid.
De goedheiligman is nauwelijks de deur uit of de kerstboom staat al klaar. Ieder jaar verdringt de kerstviering de Sint een klein beetje meer. De versieringen liggen eind oktober al in de winkels met daartussenin verdwaald strooigoed.
De dagbladen staan vol van de kersttrends die dit jaar gevolgd moeten worden. De bomen worden weer opgetuigd vol met glanzende kerstballen, slingers en lampjes.
Maar wat vieren we eigenlijk met z´n allen? Volgens mij zijn er weinig mensen die hier ook nog maar enig idee van hebben. De meeste mensen zullen antwoorden dat ze de geboorte van Jezus Christus vieren. Dit antwoord komt niet uit een geweldig religieus inzicht doch uit macht der gewoonte en om voor zichzelf een verklaring te verschaffen. Het overgrote deel van de Nederlandse bevolking viert kerst omdat het een traditie is. Omdat er dan boompjes versierd mogen worden, omdat er dan flink gegeten kan worden, omdat er dan kadootjes worden uitgedeeld. En vooral, omdat het zo hoort.

Weinigen beseffen dat de kerstdatum helemaal niet vanaf het begin de geboorte was van een heilig kindje. De Germanen vierden vanaf 21 december het Joelfeest, oftewel het zonnewendefeest. Zij vierden daarmee de donkere dagen en vooral de terugkeer van de zon.
Sterker nog, de eerste tweehonderd jaar was er geen christen die eraan dacht om een verjaardag te vieren überhaupt! Alleen de Romeinen waren gewoon om verjaardagen te vieren. Pas in 221 na Christus opperde Julius Affricanus om de geboortedag van Jezus te gaan herdenken.
Keizer Constatijn heeft pas rond 300 door middel van zijn bekering ervoor gezorgd dat 25 december in schwung kwam. Over de juiste geboortedatum van Christus wordt nog steeds getwist.

Het gebruik van de kerstboom is ook al zeer oud. Men vereerde de spar of dennenboom omdat hij altijd groen bleef, zomer en winter. Uiteraard ook vaak verweven met de oude, heidense goden.
Over de oorsprong van kerst, kerstbomen, kerstkransen, kerstballen en wat al dies meer zijt kun je uitgebreide informatie vinden op www.kerst.cjb.net
Persoonlijk zou ik het prettig vinden als mensen dit alles eens zouden doorlezen. Als men heel even zou nadenken over de zaken die zij als vanzelfsprekend ervaren.
Zelf dub ik nog met de vraag of kerst een feest is dat uit de tijd is geraakt. Wij zijn immers niet meer volledig afhankelijk van de jaargetijden en de daaruit vloeiende oogsten. Wij weten dat de zon wel weer terug komt.

Maar wellicht heeft de mens gewoon het feestvieren nodig. Is de biologische klok nog steeds ingesteld op aloude gewoontes. De dagen in december zijn nog steeds donker en het lijkt logisch om juist in deze periode lichtjes te ontsteken. Wat we wel kunnen doen is stilstaan bij de inhoud, stilstaan bij de vastgeroeste gewoontes om zoveel mogelijk te eten en het als verplicht ervaren om met familie twee dagen lang opgesloten in huis te zitten. Stilstaan bij het feit dat we bij al deze zaken zo weinig stilstaan.

Top