Muze als mysterie

Sappho schrijft Monica Dols 14 december 2004 Aantal reacties: 2

Door Plato werd zij de tiende muze genoemd, Sappho. Zij werd geboren op het eiland Lesbos rond 600 BC.
Al heel vroeg begon zij met het schrijven van haar gedichten, allen in het Aeolische dialekt. Haar poëzie ging voornamelijk over gevoelens, over de liefde.
Als jong meisje moest ze uitwijken naar Sicilië (als gevolg van politieke onrust). Bij haar terugkeer op Lesbos stichtte ze een soort kostschool voor aristocratische meisjes. Ze onderrichtte hen in muziek, poëzie, dans en etiquette.
Er is veel gesproken over haar vermeende lesbische geaardheid. Er zijn echter ook geluiden dat Sappho alleen een uitgesproken goede intieme sfeer had met haar leerlingen.
Over deze vrouw is weinig concreets te vinden. Er zijn vele verhalen en vele gedachten over wie zij nou precies was. Men spreekt vaak over de schone Sappho maar Maximus van Tyre
Schreef: De schone Sappho, want het verheugt Socrates haar zo te noemen vanwege
de schoonheid van haar verzen, alhoewel zij klein en donker was
Maar ook uit onverwachte hoek, bijvoorbeeld een anekdote over de uitvinding van zeep
Als de vrouwen op het Griekse eiland Lesbos hun kleren wassen in de rivier, constateren ze dat de kleding schoner wordt naarmate het rivierwater sterker geel kleurt.
Die kleur is afkomstig van de brandstapels bij de afgodstempel: na hevige regenval stroomt daar een gele smurrie uit. Die ontstaat uit een combinatie van dierlijke vetten en de as van het hout waarop de offers verbrand zijn.
Sappho beschrijft dit verhaal en de naam zeep zou daardoor van haar afkomstig zijn.
Naast de zeer summiere informatie die er over haar te vinden is zijn ook minstens vijfhonderd verzen van Sappho verloren gegaan. Daarvan zijn alles bij elkaar maar vijfhonderd regels overgeleverd.
Sappho´s verzen en zijzelf zullen eeuwig een mysterie blijven. En dat maakt haar waarschijnlijk ook zo interessant. Geniet van de regels die er nog zijn, fantaseer en speculeer.

De overgebleven regels zijn gebundeld in dit boek.

Weer siddert in mij
de Liefde
die het lichaam tart
dat bitterzoet
en onweerstaanbaar
reptiel
In de lenteschemering
schijnt de vollemaan:
meisjes stellen zich op
alsof ze rond een altaar staan
Zoals de zoete appel
bloost aan het eind van een tak
hoog in de hoogste twijgen
vergeten door plukkers
neen, niet vergeten
maar buiten bereik

Als je hart alleen
maar verlangde naar
schoonheid en goed
als je tong niets
slechts beraamde
zou schaamte
je ogen niet
versluieren
en zou je openlijk
je gedachten weergeven

Een roman over Sappho: Sappho´s sprong door Erica de Jong

Ik houd van dingen
die mij strelen
ik geloof dat
liefde
het zonlicht
weerspiegelt

Ook jeannette Winterson liet zich inspireren door Sappho

Ofschoon slechts adem
mijn verzen
zijn onsterfelijk

Top