In- En Uitademen Met Joost Zwagerman

Recensie Roeshoofd Hemelt Harry Prenger 6 februari 2005

 

je trekt je weer af en spuit troebel bloed met een klein mes kerf je diep in je huid het lek van de wond is troostend en goed het zaad komt er lijkwit en gutsend uit voortplanting is een vorm van verminken bloedlozing toont een orgastisch genot zelfmoord laat zich in sperma bezinken bevruchting maakt al het leven kapot welk meisje kan jou mutileren met wie mag je paren tot je bloed schiet wie zal jou liefkozend castreren zodat het rood en het wit samenvliet je wil je tot jezelf bekeren de messias die zijn vochten aanbiedt

Enig minpuntje aan Roeshoofd Hemelt is dat Hans Teeuwen niet àlle gedichten voordraagt op de bijgeleverde cd. Met de voor hem zo typische voordracht en intonatie zijn dergelijke teksten en zeker de scabreuze gedichten wel aan de controversiële cabaretier toevertrouwd, evenals de meer ontroerende regels trouwens. Joost Zwagerman dicht een verhaal over psychiatrisch patiënt Roeshoofd. Gekluisterd vanaf zijn inrichtingsziekbed dagdroomt en hallucineert Roeshoofd, zijn fantasieën de vrije loop latend. De bundel is verdeeld over de drie hoofdstukken Adem, In En, Uit.

Het verhaal van Roeshoofd leidt tot komische, ontroerende en soms heftige taferelen die door Zwagerman zijn opgeschreven in bloemrijke taal. Af en toe wat gekunsteld, maar meestal uniek in woordkeus. Je mag gerust spreken van woordkunst (“suisbewielde”?). Eigenlijk zijn er twee verhalen. Over Roeshoofd, de mooiere en eenvoudige gedichten en een verhaal dat meestal op de linkerpagina is te vinden, vet gedrukt en geschreven in een afwijkend lettertype, in abstracte en vervreemdende woorden. Dit nogal ongrijpbare verhaal gaat eveneens over Roeshoofd maar dan bezien vanuit een andere invalshoek.
Nooit geweten dat romancier en essayist Zwagerman het in zich had, deze gedichten. Waar komen ze opeens vandaan?

Op de schappen

In de zenuwbaan van klantenkosmos
waar T-Mart op alle schappen tovering
van alephiade heeft gerubriceerd
wemelt in commerciedoosjes
krioelsel van beijverde punaises.
Rijgdraaddunne glans van wimpering de naalden:
alom aangeboden godsbewijs dat uit poriën drupt
zodra in het voorbijgaan een driecontinentenkind
met een vingertop in een omnidoosje heeft gefrut.
Wie dan allemaal, achter suisbewiebelde satorikarretjes?
Beter is: wie niet? Leeftijd, naam en paspoort gn bezw.
Zie de wonderjongens en de hittemeisjes op ijlscherpte
van puntige verbeelding hun behuizing weten waar
grappige jassen sippen aan gave glazen gemberbier.
Clientèle troost in T-Mart edelfeestend mee.
Loop daar! Koop over! Geef baar! Schap hier!

Roeshoofd Hemelt is verschenen bij uitgeverij De Arbeiderspers. De eerste 500 exemplaren bevat een cd (prijs: 19,95).

Top