De linkse lobby van Michael Moore

Roger Dols
15 juli 2004
Aantal reacties: 8

Michael Moore is al vele jaren een grote bekende in medialand. Zowel in Amerika als in Europa is hij geroemd om zijn satirische TV-programma’s als ‘The Awful Truth’ en ‘TV Nation’. Hierin stelde hij op snedige en humoristische wijze de zelfkant van de Amerikaanse samenleving aan de orde. Junks, zwervers, mensen die tussen de wal en het schip van de Amerikaanse bureaucratie terecht zijn gekomen en misstanden bij de grote bedrijven passeerden allemaal de revue. Er zijn honderden mensen in de wereld die satire maken, maar Michael Moore is daarin een topper.

Micheal Moore maakt echter ook films die alom geprezen worden. In ‘Roger & Me’ en ‘The Big One’ stelt hij op de voor hem kenmerkende wijze het vermeende en soms daadwerkelijke wangedrag van auto-moloch General Motors aan de orde. Met winst als enige drijfveer liet GM hordes werklozen achter en spooksteden zoals Flint. De kracht van zijn satire maakt het gebrek aan sociaal gedrag bij GM schrijnend.

Met ‘Bowling For Columbine’ leek Moore ook politieke issues te raken. Veel mensen zagen hierin een film over de wapenindustrie. Een andere groep mensen, van zwaar achterhaald links allooi, zagen hierin een vermeend bewijs van ‘de zwaar criminele aard’ van Amerika. Gelukkig was er ook een kleine groep mensen die wel door hadden wat de clou van de film was, namelijk de angstcultuur die mensen wordt aangepraat door zowel de overheid als ook bedrijven. Feitelijk ging de film dus niet over politiek, maar over een aantal aspecten van de Amerikaanse cultuur.

‘Fahrenheit 9/11’ is echter wel een politieke film. Het hoofdonderwerp is de huidige Amerikaanse president George W. Bush. Moore gaat in op de zogenaamde Saudi connection tussen de familie Bush en het Saudische kapitaal. De Bush-regering zou om commerciële belangen nagelaten hebben om Saudi’s op de huid te zitten over hun rol in de sponsering van terroristen. Dat deze film in de aanloop naar de presidentsverkiezingen uitkomt, is nauwelijks toeval. Dat Michael Moore uitgesproken links is, is geen geheim. Daar is in beide gevallen niets mis mee. Er is echter wel iets anders mis met de film.

Wat Michael Moore niet vermeld is dat George W. Bush weinig te maken heeft met de Saudi connection. Saudi Arabië heeft al tientallen jaren grote financiële belangen en dus een lobby in Amerika. Het is ook al tientallen jaren bekend dat veel terroristen hun middelen krijgen uit Saudische kringen. Voor een deel is dat zelfs gebeurd met Amerikaanse goedkeuring. De democraten Bill Clinton en Jimmy Carter hebben de Saudi’s net zo hard uit de wind gehouden als de huidige president. Het enige wat Bush hierin kan worden verweten is dat hij hetzelfde heeft gedaan als zijn democrat-opponenten.

Moore gaat niet in op het feit dat Al Qaeda al een probleem was tijdens de Clinton-regering en dat deze daar ook niets tegen gedaan heeft. Zelfs president Carter is deels verantwoordelijk voor de rol die Bin Laden nu speelt. Met goedvinden van Amerika heeft saudi Arabië al tijdens de Carter-regering het Arabisch-Afgaanse verzet tegen de Sovjet Unie gefinancierd, waaruit de Taliban en Al Qaeda zijn voortgekomen.

Nu, kritiek op de Amerikaase overheid inzake terrorisme is terecht. Het beleid van Bush is echter hetzelfde als het beleid van Clinton. Sterker nog. Zowel de Democrats als de Republicans hebben hardop hun steun aan Israël (en dus tegen de Palestijnen) uitgesproken. Beide partijen hebben financiële banden met Saudisch kapitaal. Ze maken allebei op gelijke wijze gebruik en misbruik van de inlichtingendiensten. Door slechts een zeer klein deel van het probleem te belichten doet Michael Moore aan stemmingmakerij en demagogie. Dat is verwijtbaar. Dat maakt het ook totaal belachelijk dat deze documentaire zo veel awards heeft gewonnen. Zijn geloofwaardigheid neemt hierdoor sterk af.

Toch gaan kijken? Jazeker. Er zijn namelijk vele manieren naar deze film te kijken. Degenen die helder nadenken en niet klakkeloos herkauwen wat hun wordt voorgeschoteld, zullen weten wat wel te geloven en wat niet. Bovendien, Moore is nog steeds een begaafde satiricus. Als het feitelijk al niet correct is, dan is het in ieder geval nog vermakelijk en verfrissend.